MELD / MELD-Na
Model for End-Stage Liver Disease — vlerëson ashpërsinë e sëmundjes hepatike terminale dhe prioritizimin në listën e transplantit hepatik.
Rezultati
MELD
—
Origjinale
MELD-Na
—
Përdorur nga UNOS/OPTN
Interpretimi i MELD-Na
| Pikët MELD-Na | Mortaliteti në 3 muaj | Interpretimi |
|---|---|---|
| < 10 | ≈ 1,9% | Ashpërsi e ulët |
| 10 – 19 | ≈ 6% | Ashpërsi mesatare |
| 20 – 29 | ≈ 19,6% | Ashpërsi e lartë |
| 30 – 39 | ≈ 52,6% | Ashpërsi shumë e lartë |
| ≥ 40 | ≈ 71,3% | Ashpërsi ekstreme |
* Mortalitet i vlerësuar në pacientë në listë pritjeje për transplant hepatik. Kategoritë e MELD origjinal: Kamath et al., 2001; validimi për MELD-Na: Kim et al., 2008.
Konteksti Klinik
MELD-i (Model for End-Stage Liver Disease) u zhvillua në 2001 për të parashikuar mortalitetin në pacientë të nënshtruar TIPS dhe më pas u validua për stratifikimin në listën e transplantit hepatik, duke zëvendësuar pikët Child-Pugh si kriter alokimi në SHBA në 2002.
MELD-Na-i, i cili përfshin natriumin serik, ka treguar epërsi parashikuese krahasuar me MELD-in origjinal dhe u miratua nga UNOS/OPTN në 2016 si pikë zyrtare prioritizimi për transplantin hepatik në Shtetet e Bashkuara.
Formula e MELD-it përdor logaritmin natyror të tri parametrave, me vlera minimale të fiksuara në 1,0 për të shmangur rezultate negative. Kreatinina kufizohet në 4,0 mg/dL; pacientët në dializë marrin automatikisht këtë vlerë maksimale.
Ky kalkulator është plotësues i Child-Pugh: ndërsa MELD bazohet tërësisht në parametra objektivë laboratorikë, Child-Pugh përfshin gjetje klinike subjektive (ascit, encefalopati). MELD ka saktësi më të madhe për parashikimin e mortalitetit afatshkurtër në sëmundjen e rëndë hepatike.
⚠ Kufizimet
- MELD nuk parashikon mirë mortalitetin në cirrozën akute alkoolike, në hepatitin e rëndë alkoolik ose në sindromën hepato-pulmonare — situata me kritere të veçanta prioritizimi.
- Pacientët me karcinomë hepatocelulare (KHC) marrin pikë përjashtimore MELD sipas kritereve të UNOS/OPTN, të pallogaritura nga ky mjet.
- Kreatinina mund të jetë rrejshëm e ngritur në pacientë me mbingarkesë hidrike (cirrotikë me ascit të bollshëm), duke nënvlerësuar funksionin real renal.
- MELD-Na mund të nënvlerësojë rrezikun te femrat për shkak të prirjes drejt vlerave më të ulëta të kreatininës — variante si MELD 3.0 janë propozuar për të korrigjuar këtë paragjykim.
- Ky kalkulator nuk zëvendëson vlerësimin e plotë klinik apo vendimin e ekipit të transplantit.
Referencat
- 1. Kamath PS, Wiesner RH, Malinchoc M, et al. A model to predict survival in patients with end-stage liver disease. Hepatology. 2001;33(2):464–470. PubMed ↗
- 2. Kim WR, Biggins SW, Kremers WK, et al. Hyponatremia and mortality among patients on the liver-transplant waiting list. N Engl J Med. 2008;359(10):1018–1026. PubMed ↗
- 3. Biggins SW, Kim WR, Terrault NA, et al. Evidence-based incorporation of serum sodium concentration into MELD. Gastroenterology. 2006;130(6):1652–1660. PubMed ↗