Interpretimi i Gazrave të Gjakut Arterial
Analiza e Çrregullimeve Acido-Bazike
Interpretimi
Statusi Acido-Bazik:
Çrregullimi Primar:
Kompensimi:
Oksigjenimi:
Analiza e Detajuar:
Vlerat e Referencës
| Parametri | Vlera Normale | Njësia |
|---|---|---|
| pH | 7,35–7,45 | — |
| PaCO₂ | 35–45 | mmHg |
| HCO₃⁻ | 22–26 | mEq/L |
| PaO₂ | 80–100 | mmHg |
| SaO₂ | > 95 | % |
| Base Excess | −2 deri +2 | mEq/L |
Çrregullimet Acido-Bazike
Acidozë Respiratore:
pH ↓, PaCO₂ ↑ (hipoventilim, BPOK, depresion respirator)
Alkalozë Respiratore:
pH ↑, PaCO₂ ↓ (hiperventilim, ankth, dhimbje, hipoksemi)
Acidozë Metabolike:
pH ↓, HCO₃⁻ ↓ (ketoacidozë, insuficiencë renale, diarre, acidozë laktike)
Alkalozë Metabolike:
pH ↑, HCO₃⁻ ↑ (të vjella, përdorim diuretikësh, hipovolemi)
Rregullat e Kompensimit
Acidozë Respiratore Akute: HCO₃⁻ rritet me 1 mEq/L për çdo 10 mmHg rritje të PaCO₂
Acidozë Respiratore Kronike: HCO₃⁻ rritet me 3,5 mEq/L për çdo 10 mmHg rritje të PaCO₂
Alkalozë Respiratore Akute: HCO₃⁻ ulet me 2 mEq/L për çdo 10 mmHg ulje të PaCO₂
Alkalozë Respiratore Kronike: HCO₃⁻ ulet me 4–5 mEq/L për çdo 10 mmHg ulje të PaCO₂ (llogaritja përdor 4 mEq/L si referencë)
Acidozë Metabolike (Formula e Winter): PaCO₂ e pritur = 1,5 × HCO₃⁻ + 8 (±2)
Alkalozë Metabolike: PaCO₂ rritet me 0,7 mmHg për çdo 1 mEq/L rritje të HCO₃⁻
Shënim: Kompensimi nuk e rikthen plotësisht pH-në — vetëm e afron drejt normales. Dallimi akut/kronik në çrregullimet respiratore kërkon kontekst klinik përtej vlerave laboratorike.
Klasifikimi i Hipoksemisë
E lehtë: PaO₂ 60–79 mmHg
E moderuar: PaO₂ 40–59 mmHg
E rëndë: PaO₂ < 40 mmHg
Shënim: Vlerat e PaO₂ duhet të përshtaten sipas moshës dhe lartësisë mbi nivelin e detit.
E RËNDËSISHME
Interpretimi duhet gjithmonë të korrelohet me anamnezën e plotë, ekzaminimin fizik të detajuar, elektrolitet serike dhe analiza të tjera. Çrregullimet e përziera janë të shpeshta dhe kërkojnë analizë të kujdesshme.
Referenca
- 1. Adrogué HJ, Madias NE. "Management of life-threatening acid-base disorders. First of two parts." N Engl J Med. 1998;338(1):26–34. PubMed ↗
- 2. Berend K, de Vries AP, Gans RO. "Physiological approach to assessment of acid-base disturbances." N Engl J Med. 2014;371(15):1434–1445. PubMed ↗
- 3. Albert MS, Dell RB, Winters RW. "Quantitative displacement of acid-base equilibrium in metabolic acidosis." Ann Intern Med. 1967;66(2):312–322. PubMed ↗