FOIS-skaal
Functional Oral Intake Scale — Funksionele Beoordeling van Orale Inname by Disfagie
Beoordelingsresultaat
Sien die volledige beskrywing van die vlakke in die tabel hieronder
Interpretasie van FOIS-vlakke
Die FOIS (Functional Oral Intake Scale) is in 2005 ontwikkel deur Crary, Mann en Groher as 'n eenvoudige, objektiewe en gevalideerde hulpmiddel om die funksionele vlak van orale inname te dokumenteer by pasiënte met disfagie. Dit word breed gebruik deur spraakterapiste in hospitaal-, polikliniese en rehabilitasie-omgewings om slikvordering te monitor, terapeutiese besluite te rig en te help met ontslagbeplanning.
| Vlak | Beskrywing | Kliniese Interpretasie |
|---|---|---|
| 1 | Niks per mond | Uitsluitend sondetoediening |
| 2 | Sonde-afhanklik met minimale orale inname | Eerste slikpogings; voeding nog via sonde |
| 3 | Sonde-afhanklik met konsekwente orale inname | Gereelde maar onvoldoende orale inname; sonde gehandhaaf |
| 4 | Totale orale inname van een konsistensie | Uitsluitend orale voeding, maar beperk tot een tekstuur |
| 5 | Totale orale inname van verskeie konsistensies, maar met spesiale bereiding | Gevarieerde dieet met aanpassings (verdikking, aangepaste tekstuur) |
| 6 | Totale orale inname van verskeie konsistensies, sonder spesiale bereiding, maar met beperkings | Byna normale dieet; vermy slegs spesifieke voedsel |
| 7 | Totale orale inname sonder beperkings | Normale funksionele sluk; geen voedingsbeperkings nie |
Kliniese Toepassings van die FOIS
Die FOIS word breed gebruik deur spraakterapiste om:
- Die orale voedingstatus van die pasiënt objektief te dokumenteer
- Vordering van slikrehabilitasie oor tyd te monitor
- Kommunikasie tussen lede van die multidissiplinêre span te fasiliteer
- Besluite oor verwydering of handhawing van enterale voedingsondes te ondersteun
- Duidelike en meetbare terapeutiese doele te stel
- Die effektiwiteit van spraakterapeutiese intervensies te evalueer
- Objektiewe data te verskaf vir navorsing en studies oor disfagie
In Suid-Afrika word die FOIS toegepas deur spraakterapiste (geregistreer by die HPCSA) binne die disfagiesorg in hospitale, rehabilitasiesentrums en verpleeginrigtings.
Belangrike Oorwegings by Beoordeling
Belangrike punte vir korrekte toepassing van die skaal:
- Die FOIS dokumenteer die FUNKSIONELE vlak van orale inname (wat die pasiënt daagliks werklik doen), nie die teoretiese kapasiteit nie
- Pasiënte op vlakke 2 en 3 bly oorwegend afhanklik van sondetoediening vir voldoende voeding en hidrering
- Die oorgang van vlak 3 na vlak 4 verteenwoordig 'n kritiese mylpaal: volledige onafhanklikheid van alternatiewe voedingsroetes
- Spesiale bereidings (vlak 5) sluit in: verdikking van vloeistowwe, tekstuurmodifikasie van vaste stowwe, gebruik van houdingstrategieë of sliktegnieke
- Progressie tussen vlakke moet gebaseer wees op sorgvuldige kliniese beoordeling en, waar aangedui, instrumentele ondersoeke (videofluoroskopie of video-endoskopie)
- Die skaal vervang nie omvattende kliniese en instrumentele slikbeoordelings nie
Verwysings
- 1. Crary MA, Mann GD, Groher ME. Initial psychometric assessment of a functional oral intake scale for dysphagia in stroke patients. Arch Phys Med Rehabil. 2005;86(8):1516–1520. PubMed ↗