Child-Pugh Telling
Ernsbeoordeling van Lewersirose
Resultaat
Totale Bilirubiene:
Serumalbumien:
INR:
Asites:
Enkefalopatie:
Interpretasie
Die Child-Pugh Telling beoordeel die ernst van lewersirose op grond van vyf kliniese en laboratoriumparameters. Die totaaltelling varieer van 5 tot 15 punte, waar pasiënte ingedeel word in drie klasse (A, B en C) met afsonderlike prognostiese en terapeutiese implikasies.
| Telling | Klas | Ernst | 1-jaarsoorlewe | 2-jaarsoorlewe | Operatiewe mortaliteit* |
|---|---|---|---|---|---|
| 5–6 | Klas A | Goed gekompenseerde siekte | 100% | 85% | ~10% |
| 7–9 | Klas B | Beduidende funksionele beperking | 81% | 57% | ~30% |
| 10–15 | Klas C | Gedekompenseerde siekte | 45% | 35% | ~80% |
* Geskatte operatiewe mortaliteit vir elektiewe abdominale chirurgie by sirootiese pasiënte.
† Oorlewingsdata gebaseer op meta-analise (Cholongitas et al., 2005). Sommige bronne vermeld effens ander waardes vir Klas B (80%/60%), wat die variabiliteit tussen kohorte weerspieël.
Kliniese konteks: Die Child-Pugh Telling word breed gebruik vir preoperatiewe beoordeling, risikostratifisering en prognose van sirose. Klas C-pasiënte is prioritêre kandidate vir leweroorplanting. Die telling is oorspronklik ontwikkel deur Child en Turcotte (1964) en gewysig deur Pugh et al. (1973), wat voedingstatus vervang het met protrombientyd (nou uitgedruk as INR). In baie internasionale sentrums het MELD die Child-Pugh Telling vervang vir orgaantoewysing vanweë die gebruik van uitsluitend objektiewe laboratoriumveranderlikes. Suid-Afrikaanse leweroorplantingsentrums gebruik MELD-Na vir orgaantoewysing; die Child-Pugh Telling bly egter breed gebruik vir chirurgiese risikobeoordeling en kliniese klassifikasie van sirose.
⚠️ Belangrike beperkinge
- Subjektiewe komponente: Die gradering van asites en enkefalopatie is afhanklik van kliniese ondersoek en is onderhewig aan inter-waarnemersvariabiliteit — 'n erkende beperking van die telling in die literatuur.
- Uitsluitend geïndiseer vir chroniese lewersiekte: Die telling is ontwikkel en gevalideer by pasiënte met sirose. Dit mag nie toegepas word by akuut of fulminante lewerversaking nie, waar ander teststelsels meer geskik is (bv. King's College Criteria).
- Vervang deur MELD vir oorplantingstoewysing: Vanweë die subjektiewe parameters en slegs 10 tellingsvlakke — wat differensiasie tussen pasiënte beperk — is die Child-Pugh Telling deur MELD vir orgaantoewysing by leweroorplanting in baie lande vervang.
⚠️ Opmerking: Hierdie rekenhulpmiddel is 'n opvoedkundige ondersteunende hulpmiddel. Die Child-Pugh Telling vervang nie volledige kliniese beoordeling deur die verantwoordelike mediese span nie, veral vir besluite oor leweroorplanting en chirurgiese bestuur van pasiënte met sirose.
Verwysings
- 1. Pugh RN, Murray-Lyon IM, Dawson JL, Pietroni MC, Williams R. "Transection of the oesophagus for bleeding oesophageal varices." Br J Surg. 1973;60(8):646–649. PubMed ↗
- 2. Cholongitas E, Papatheodoridis GV, Vangeli M, Terreni N, Patch D, Burroughs AK. "Systematic review: The model for end-stage liver disease — should it replace Child–Pugh's classification for assessing prognosis in cirrhosis?" Aliment Pharmacol Ther. 2005;22(11–12):1079–1089. PubMed ↗