Skala Child-Pugh

Ocena ciężkości marskości wątroby

Bilirubina całkowita *

< 2 mg/dL (1 punkt) 2–3 mg/dL (2 punkty) > 3 mg/dL (3 punkty)

Albumina w surowicy *

> 3,5 g/dL (1 punkt) 2,8–3,5 g/dL (2 punkty) < 2,8 g/dL (3 punkty)

INR (międzynarodowy współczynnik znormalizowany) *

< 1,7 (1 punkt) 1,7–2,3 (2 punkty) > 2,3 (3 punkty)

Wodobrzusze *

Brak (1 punkt) Łagodne do umiarkowanego — kontrolowane lekami moczopędnymi (2 punkty) Ciężkie — oporne lub trudne do kontrolowania (3 punkty)

Encefalopatia wątrobowa *

Brak (1 punkt) Stopień I–II — minimalna do łagodnej (2 punkty) Stopień III–IV — umiarkowana do ciężkiej (3 punkty)

Interpretacja

Skala Child-Pugh ocenia ciężkość marskości wątroby na podstawie pięciu parametrów klinicznych i laboratoryjnych. Wynik całkowity waha się od 5 do 15 punktów, klasyfikując pacjentów do trzech klas (A, B i C), z różnymi implikacjami prognostycznymi i terapeutycznymi.

Wynik	Klasa	Ciężkość	Przeżycie 1 rok	Przeżycie 2 lata	Śmiertelność operacyjna*
5–6	Klasa A	Dobrze wyrównana choroba	100%	85%	~10%
7–9	Klasa B	Znaczne ograniczenie funkcjonalne	81%	57%	~30%
10–15	Klasa C	Choroba niewyrównana	45%	35%	~80%

* Szacowana śmiertelność operacyjna w planowej chirurgii jamy brzusznej u pacjentów z marskością.

† Dane o przeżyciu na podstawie metaanalizy (Cholongitas et al., 2005). Niektóre źródła podają nieco odmienne wartości dla klasy B (80%/60%), co odzwierciedla zmienność między kohortami.

Kontekst kliniczny: Skala Child-Pugh jest stosowana do oceny przedoperacyjnej, stratyfikacji ryzyka i rokowania w marskości. Pacjenci klasy C są priorytetowymi kandydatami do przeszczepienia wątroby. Skala została pierwotnie opracowana przez Childa i Turcotte'a (1964) i zmodyfikowana przez Pugh i wsp. (1973), którzy zastąpili stan odżywienia czasem protrombinowym (obecnie wyrażanym jako INR). W USA i wielu ośrodkach na świecie MELD zastąpił skalę Child-Pugh w alokacji narządów, ponieważ wykorzystuje wyłącznie obiektywne zmienne laboratoryjne. W Polsce Poltransplant stosuje MELD-Na do alokacji przeszczepów wątroby; skala Child-Pugh pozostaje jednak szeroko stosowana w ocenie ryzyka chirurgicznego i klinicznym stopniowaniu marskości.

⚠️ Ważne ograniczenia

Elementy subiektywne: Stopniowanie wodobrzusza i encefalopatii zależy od badania klinicznego i podlega zmienności międzyobserwatorskiej — uznane ograniczenie skali w literaturze.
Wskazana wyłącznie dla przewlekłej choroby wątroby: Skala została opracowana i zwalidowana u pacjentów z marskością. Nie powinna być stosowana w ostrej lub piorunującej niewydolności wątroby, gdzie lepiej sprawdzają się inne skale (np. King's College Criteria).
Zastąpiona przez MELD w alokacji przeszczepów: Ze względu na subiektywne parametry i tylko 10 możliwych wartości wyniku — co ogranicza różnicowanie między pacjentami — skala Child-Pugh została zastąpiona przez MELD w alokacji narządów do przeszczepienia wątroby w wielu krajach.

⚠️ Uwaga: Ten kalkulator jest narzędziem wspomagającym o charakterze edukacyjnym. Skala Child-Pugh nie zastępuje pełnej oceny klinicznej przez odpowiedzialny zespół medyczny, szczególnie w decyzjach dotyczących przeszczepienia wątroby i postępowania chirurgicznego u pacjentów z marskością.

Referencje

1. Pugh RN, Murray-Lyon IM, Dawson JL, Pietroni MC, Williams R. Transection of the oesophagus for bleeding oesophageal varices. Br J Surg. 1973;60(8):646–649. PubMed ↗
2. Cholongitas E, Papatheodoridis GV, Vangeli M, Terreni N, Patch D, Burroughs AK. Systematic review: The model for end-stage liver disease — should it replace Child–Pugh's classification for assessing prognosis in cirrhosis? Aliment Pharmacol Ther. 2005;22(11–12):1079–1089. PubMed ↗

Calculamedica

Skala Child-Pugh

Wynik

Interpretacja

⚠️ Ważne ograniczenia