Onze rekenhulpmiddelen zijn educatieve tools en vervangen geen medische diagnose of behandeling. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde zorgverlener.

Calculamedica

Gratis hulpmiddelen voor zorgverleners wereldwijd

Albumine-Gecorrigeerd Calcium

Serumcalciumcorrectie (Payne-formule)

Gebruikelijk referentiebereik: 8,5–10,5 mg/dL. Opmerking: Nederlandse laboratoria rapporteren calcium doorgaans in mmol/L (1 mmol/L = 4 mg/dL; bijv. 2,2 mmol/L = 8,8 mg/dL).

Gebruikelijk referentiebereik: 3,5–5,0 g/dL. Opmerking: Nederlandse laboratoria rapporteren albumine doorgaans in g/L (1 g/dL = 10 g/L; bijv. 40 g/L = 4,0 g/dL).

Over de Correctie

Gebruikte Formule

Gecorrigeerd calcium = Gemeten calcium + 0,8 × (4,0 − Albumine)

Waarbij calcium uitgedrukt is in mg/dL en albumine in g/dL. Wanneer albumine ≥ 4,0 g/dL is, gebruik dan direct de gemeten calciumwaarde (de formule zou een negatieve correctie opleveren zonder relevante klinische betekenis).

Interpretatie

Gecorrigeerd Calcium Interpretatie
< 8,5 mg/dL Hypocalciëmie
8,5–10,5 mg/dL Normaal
> 10,5 mg/dL Hypercalciëmie

Klinische Indicatie

Ongeveer 40–45% van het totale serumcalcium is gebonden aan albumine. Bij hypoalbuminemie kan het gemeten totaalcalcium vals verlaagd zijn, terwijl het geïoniseerde calcium (de biologisch actieve fractie) normaal blijft — een toestand die bekend staat als pseudo-hypocalciëmie. Albumine-correctie geeft een schatting van het fysiologisch actief calcium zonder directe meting van het geïoniseerde calcium.

Klinische context: Deze formule is een schatting. Geïoniseerd calcium (vrij Ca²⁺) is de goudstandaard voor het beoordelen van biologisch actief calcium, met referentiewaarden van 4,5–5,3 mg/dL (1,12–1,32 mmol/L). Directe meting verdient de voorkeur boven gecorrigeerd calcium wanneer beschikbaar, met name in complexere klinische situaties.

⚠️ Belangrijke beperkingen

  • Nooit gevalideerd tegen geïoniseerd calcium: De oorspronkelijke Payne-formule (1973) werd afgeleid zonder directe meting van geïoniseerd calcium en met laboratoriummethodieken die verschillen van de huidige praktijk.
  • Onbetrouwbaar bij kritiek zieke patiënten: Zuur-base-stoornissen (acidose verhoogt de geïoniseerde fractie), sepsis en andere kritieke toestanden veranderen de calcium-eiwitbinding op manieren die niet voorspelbaar zijn met de formule.
  • Paraproteïnemieën: Bij multipel myeloom en andere dysproteinemieën binden abnormale eiwitten calcium anders dan albumine — de correctie is in deze gevallen niet geschikt.
  • Ernstige hypoalbuminemie (albumine < 2 g/dL): De nauwkeurigheid van de correctie neemt aanzienlijk af; meet het geïoniseerde calcium rechtstreeks.

Referenties

  • 1. Payne RB, Little AJ, Williams RB, Milner JR. Interpretation of serum calcium in patients with abnormal serum proteins. Br Med J. 1973;4(5893):643–646. PubMed ↗
  • 2. Cooper MS, Gittoes NJ. Diagnosis and management of hypocalcaemia. BMJ. 2008;336(7656):1298–1302. PubMed ↗
Terug naar het hoofdmenu